Telefoon 's avonds

Ik kom nog uit de tijd dat een telefoontje rond half tien 's avonds je een schok bezorgde.

Er zal toch niets ernstigs aan de hand zijn?

Stamwinkeltje

Ach, zo'n klein buurtwinkeltje .

Zo'n kruideniertje waar je van alles per ons kon kopen.

Waar de bonen uit een grote lade werden geschept.

Net als zoveel andere zaken.

Zo'n winkeltje met die speciale geur en waar de vrouw, tevens eigenares, achter de toonbank en gehuld in witte schort de klant, een buurtgenoot, hielp en tijd vond voor een praatje.

Zo'n winkeltje.

Een stamwinkeltje.

Het stamcafé bestaat nog steeds.

Gedachten

Vorig jaar:

Ken je dat?

Dat je geheugen het overneemt?

Ik zat met een boekie in het hoekie bij het raam wat verstrooid naar buiten te kijken.

Mensen trotseerden het druilerige weder.

Dinsdagmorgen.

Er brandde licht in de meubelzaak waar ik naar binnen kon kijken.

Wel licht, geen mensen.

Het beeld veranderde.

Mijn geheugen nam het over.

Het regende.

Een beetje.

Ik stond gebogen over de oude zeemuur.

De muur waar ik tot mijn grote frustratie als kind niet overheen kon kijken.

Nu wel.

Weinig boten op het IJsselmeer.

Wel veel water.

Zoals dat bij een meer gebruikelijk is.

Water.

Ik ben geen waterrat.

Maar water was alom aanwezig.

Hoorde bij mijn "zijn".

Hier geen water.

Oh, toch.

Ik schudde me los uit mijn herinneringen.

Keek naar buiten.

Water.

Regen!

.

Vroeger

Vroeger, toen alles zoveel mooier was hadden we een vroeger waar alles zoveel mooier was, hadden we een vroeger waar alles zoveel mooier was, hadden we een vroeger waar alles zoveel mooier was, hadden we een vroeger waar alles zoveel mooier was, hadden we.........

.                      VROEGER

Die goeie ouwe tijd

Die goeie ouwe tijd.
Weet je nog?
Wel oud.
Maar goed?
Het goede van de tijd is dat het de scherpe kantjes wegslijpt.

Het plaatje van mijn jeugd.

Kort geleden ben ik in Alkmaar geweest.
De stad van mijn jeugd.
Vaak neem ik eerst de achteruitgang van het station.
Dan sta ik direct voor het huis waar ik opgroeide.
De wijk zelf is niet veranderd.
De omgeving is sterk veranderd.

Nu ik hier zo in de tuin zit moet ik rustig nadenken hoe de huidige situatie is.
Want dat plaatje wordt verdrongen door een ander plaatje.
Het meest actuele plaatje.
Het plaatje van ruim 60 jaar terug.
.

Rekken

Ooit, 150 jaar geleden, heb ik dienst geweigerd.
Of ik dat nu zou doen?
Ik weet het niet.
Een groot probleem zal altijd zijn en blijven het feit dat anderen uitmaken wie mijn vijanden zijn.
Dat is een onvoorstelbaar gegeven voor me.
Enfin, als gevolg van die beslissing werd ik geruime tijd als "broeder" tewerkgesteld in de Rijks Psychiatrische Inrichting (R.P.I.) in Eindhoven.
Dat was, vooral achteraf gezien, een hele goede tijd.
Misschien had ik daar na mijn diensttijd moeten blijven.
Wat zou mijn leven er onvoorspelbaar anders uit zien.
Je kunt daar hoogstens over speculeren.

Ik was jong en naïef, keek met respect naar deskundigen die het allemaal zo zeker wisten...!
Dat was de instelling waarmee ik mijn werk met mensen voortzette in de Rekkense Inrichting, inderdaad in het Gelderse Rekken.

Dat ik met mensen zou gaan werken was min of meer vanzelfsprekend omdat ik uit een gezin kwam waar mensen centraal stonden.
Omdat dit een christelijk gezin was, was de keuze voor een christelijk internaat ook niet zo vreemd.
Christelijk?
De neutrale inrichting waar ik eerder werkte was christelijker dan de christelijke Rekkense Inrichting.
De verplichte zondagse kerkgang maakte het er niet christelijker op.

Al snel botste ik op een sfeer die de mijne niet was.
Maar gezien het feit dat ik in dit soort werk, het werk met de zogenaamde zeer moeilijk opvoedbare jongeren, een volkomen vreemde was vertrouwde ik meer op de deskundigheid van "wetenschappelijke" medewerkers en oudere collega's dan op mijn eigen intuïtie.
Bovendien was het "gezag" dat van hen uitging naar de jongeren best gemakkelijk.
Met zo'n soort gezag was een lastig te temmen groep veel gemakkelijker te hanteren.
Was ik macho-achtig genoeg voor deze benadering?

Steeds vaker kreeg ik het gevoel dat er met dit gezag iets grondig mis was.
Drillen, dreigen en groepsdruk.
Was dat gezag?
En meer nog, hielp je daar de jongeren echt mee?

Hoe meer ik er nu over nadenk, en soms spreek ik jongeren uit die tijd, hoe meer ik het idee krijg dat vele jongeren juist beschadigd werden in plaats van geholpen.
En ik was onderdeel van dat systeem.
Des te plezieriger om soms te horen dat ik niet bij die "schoften" hoorde.
Het woord "schoften" is niet van mij maar hoorde ik vaker als ik pupillen uit die tijd sprak.
Pupillen die het woord wraak in hun mond nemen.

"Waarom", kan je vragen, "ben je toen niet weggegaan"?
Daar waren verschillende reden voor.
Zoals ik reeds eerder zei kwam mijn begrip pas later.
In eerste instantie gaf ik mezelf de schuld.
Ten tweede veranderde de situatie geleidelijk ten goede.
Ten derde was ik net getrouwd en bouwde een gezin op.
De arbeidsmarkt was niet zo groot.

En ja, later sloeg mijn keuze  van toen op mezelf terug.
Dat werd een moeilijke tijd.
Verzacht door ex-pupillen die mij niet vereenzelfdigden met Rekken maar gewoon de Johan in de Dammuller zagen.

Noord Holland

Binnenkort samen maar weer eens een paar dagen naar Alkmaar en Enkhuizen.
Onze respectievelijke geboorteplaatsen.

Toen ik net 16 jaar was geworden sleepten mijn ouders mij mee naar Hengelo.
We woonden toen in Alkmaar.
Dat betekende vele moeilijke jaren voor mij.
Lag niet zozeer aan Hengelo als wel aan mijn langdurige verlangen naar Noord Holland.
En eerlijk gezegd, is dat nog steeds niet echt verdwenen.

Hoe ouder ik word hoe meer het verleden aan mij lijkt te sjorren.
Dus kom ik vaker in Noord Holland.

Ken je Enkhuizen?
Ken je het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen?
Het Binnenmuseum?
Het Openluchtmuseum?
Hou je van schilderachtige plaatsen?
Hou je van fotograferen?
Ga er heen en maak bijzondere foto's.
Maar maak ze niet slechts daar.
Vergeet ze niet ze ook in Enkhuizen zelf te maken.

Al vele, vele jaren ben ik lid van de
Vrienden van het Zuiderzeemuseum.
Kom er té weinig, helaas.
(Vers gerookte vis, ook lekker....)

Mijn geboortehuis in Enkhuizen bewoont door "anderen".
Was jong toen we vlak na de oorlog naar Alkmaar verhuisden.
Kende het huis slechts uit overlevering.
Maar toch...
En dan het huis van mijn opa en oma?
Daar kwamen we vaker.
Eigenlijk elke schoolvakantie.
Nu ook bewoont door vreemden.

Alkmaar.
Ken je Alkmaar?
Neem ook deze fraaie en gezellige stad mee in je trip naar Noord Holland.
En ook daar "vreemdelingen" in mijn huis.
Het huis waar ik opgroeide.

Maar.....
Twente is prachtig.
.